Informatieve site over de gevolgen van de grootschalige sojaproductie op mens en milieu.
The Soy Campaign
A SEED's sojacampagne stelt de grootschalige sojaproductie in Zuid Amerika ter discussie. Daar tegenover promoot ze lokale duurzame voedselproductie in Europa. De campagne heeft de volgende doelen:
Het informeren van het publiek over de de maatschappelijke en milieueffecten van de sojeproductie in Argentinië, Brazilië, Paraguay en Bolivia: landconflicten, geweld, stijgend gifgebruik, gentech, ontbossing, erosie en verlies voedselsoevereiniteit.
Het linken van het onderwerp met de vleesproductie en -consumptie in Europa; De soja wordt voornamelijk gebruikt als veevoer in Europa (en China), De vleesindustrie is verantwoordelijk voor veel dierenleed en mestoverschotten.
Het stoppen van de huidige certificeringsprocessen; natuurorganisaties, sommige milieuorganisaties en het bedrijfsleven werken aan criteria voor zogenaamde 'verantwoordelijke soja'. Dit is onacceptabel voor de lokale kleine boeren omdat het huidige productievolume en de introductie van genetisch gemanipuleerde zaden niet ter discussie worden gesteld.
Het steunen van lokale initiatieven die strijden tegen de uitbreiding van de uitbreiding van de sojavelden door het zorgen voor internationale aandacht voor hun acties, het organiseren van solidariteitsacties in Europa en het inzamelen van geld.
Terwijl de vleesgerelateerde problemen met sojaproductie nog steeds verergeren doemt er, door de aandacht voor klimaatverandering en de onzekere olie, al een nieuwe ramp op: 'bio'-diesel en 'bio'-massa. Het is beter het over agro-energie te hebben: brandstof en elektriciteit geproduceerd met landbouwproducten. Ook dit gaat weer ten kosten van de (lokale) voedselproductie en natuur.
Deze website is het best te bekijken met Firefox of een andere open-source browser. Het gebruik van Micro$oft Internet Explorer is geheel op eigen risico en de site ziet er dan mogelijk anders uit dan bedoeld.
Varkenstour - verslagen van de tourstops
Tuesday 02 June 2009
Hier vind je een kort verslagje van elke stop tijdens de varkenstour die A SEED in juni 2009 heeft georganiseerd. Een verslag in het duits is te vinden op de website van Nandu, onze duitse partner bij dit project. Meer inhoudelijke analyses van wat we hebben gehoord en gezien tijdens de vele bezoekjes aan lokale actiegroepen die zich verzetten tegen varkensstallen, zullen later op deze site verschijnen. Ook kunnen we volop aan de slag met nieuwe videobrieven over de situatie hier in Europa. Werk aan de winkel. Houd de website van A SEED in de gaten voor updates van de campagne tegen megastallen.
31 mei - 1 juni Pinkerlanddagen bij Appelscha De medestrijders uit Nederland zijn inmiddels onderweg. De eerste stop was bij de Pinksterlanddagen in het Friese Appelscha waar een workshop werd gegeven. Het grootste deel van het publiek was al wel op de hoogte van de problemen met de dierindustrie en de grootschalige productie van exportgewassen in Zuid-Amerika. De videoboodschappen werden wel erg interessant gevonden en ook was het merendeel van de aanwezigen niet op de hoogte van de activiteiten van Nederlandse varkenshouders in het Oosten van Duitsland. Op 1 juni de lange rit naar het Noord-Oosten van Duitsland. Het is nog niet helemaal duidelijk waar we 's avonds onze tent op kunnen zetten, maar we worden ongetwijfeld goed ontvangen in Alt Tellin, het dorpje waarnaast de Nederlander Straathof de grootste varkensstal van Europa wil bouwen.
2 juni – Kennismaking en praktische voorbereidingen in Alt Tellin
Na maanden van voorbereiding waren we dan eindelijk allemaal bij elkaar; de mensen van A SEED, van Nandu en twee personen van het Widerstandshaus dicht bij de locatie waar dit jaar de grootste varkensstal van Europa zou moeten verrijzen. De Nederlander Straathof wil hier ruim 10.000 zeugen houden. Alsof hij nog niet genoeg varkensfabrieken heeft. (zie eerdere actieverslagen).
Het is een fantastisch mooie en stille omgeving in Mecklenburg. In de regio wonen vrij veel alternatieve mensen. Doordat grond en gebouwen goedkoop zijn kun je daar nog iets moois opbouwen zonder veel geld te hoeven verdienen. Natuurlijk is niet iedereen even gelukkig en de werkloosheid is er extreem hoog. Toch is minstens 60% van Alt Tellin en de omliggende dorpjes tegen de bouw van de varkensfabriek. Men weet hoe dat gaat stinken en hoeveel vrachtwagens op de wegen dit gaat opleveren.
Van de lokale bewoners krijgen alle hulp bij de laatste voorbereidingen voor de tour. De theateract is nog eens doorgenomen en er wordt de laatste hand gelegd aan de presentaties. Vanaf morgen gaan we dan eindelijk de pleinen op en de zaaltjes in.
3 Juni Greifswald - Agrokulti's aan de Oostzee
Greifswald is een oude Hanzestad met een Universiteit sinds de 15e eeuw. Op het moment zijn de ecologie- en landbouwfaculteiten zeer in trek. Ook bij studenten uit het westen omdat het leven hier in het oosten goedkoper is en omdat het in een mooie omgeving ligt. Een alternatieve studentengroep, de Agrokulti's had ons uitgenodigd langs te komen. Deze groep is ook betrokken bij de strijd tegen de nieuwe varkensfabriek van Straathof bij Alt Tellin. Op de Fischermarkt hebben we ons straattheater voor het eerst opgevoerd. Erg veel publiek was er niet, maar voor een try-out was dat niet zo erg. Het ging redelijk, hoewel diverse onderdelen nog wat sneller en sterker zouden kunnen worden.
4 Juni - Demmin
Demmin is tamelijk saai, maar het is wel het stadje dat het dichtst bij de geplande varkensfabriek in Alt Tellin ligt. Het straattheater viel hier door de regen echter in het water. Ook hadden we door de autoriteiten een pleintje toegewezen gekregen waar ongeveer eens per kwartier iemand langs liep. Op het moment dat we in kostuums en met een draagbare tentoonstelling door de stad liepen werden we gestopt door de politie. Zomaar wat rondlopen was een te grote verstoring van de dagelijkse sleur. De informatiebijeenkomst verliep vergelijkbaar met die in Greifswald; een geïnteresseerd publiek dat al goed op de hoogte is van de bouwplannen. Ook hier ging het vooral over het verzet dat nog mogelijk is. Er zijn interviewtjes afgenomen met mensen van de plattelandscoöperatie Ulenkrug en het 'Aktienetwerk Mondiale Landbouw'. Bij Alt Tellin heeft een vrouw voor een videoboodschap verteld over de lokale ervaringen met pesticidegebruik rond haar huis. Haar 4 jarige zoontje met astma merkt het altijd direct als er in de omgeving wordt gespoten. De ligging van hun huisje is vergelijkbaar met de Paraguayaanse situatie; aan drie kanten grote velden op ongeveer 10 meter afstand van de woning.
5 juni – Neubrandenburg
Een infoavond in een echt Autonomes Jugend Zentrum, stemmig zwart geverfd, veel stickers aan de muren en burgelijke-ongehoorzaam tegen het rookverbod. Na een goede hap uit de volkskeuken bleek de zaal helemaal vol te lopen. De aandacht van het publiek was groot en ook de discussie was goed. Er was wat onenigheid toen iemand van het Burgerinitiativ van Alt Tellin het woord nam. Op 7 juni waren er in Duitsland lokale verkiezingen, maar niet iedereen was het er mee eens dat bewonersorganisaties de parlementaire weg moeten bewandelen. In het algemeen zorgen verkiezingen op meerdere locaties voor tweespalt; in eerste instantie brengt de strijd tegen de megastallen een gemeenschap bijeen, maar op het moment dat de actieve personen zich voor verschillende partijen gaan inzetten die allemaal zeggen dat ze het meest tegen de nieuwe stal zijn, gaat het mis. In dit jongerencentrum komen de beide type Duitse antifa; de veganistische anti-spezicistische soort en de nazi-jagers die dierenrechten eigenlijk een extreem-rechts thema vinden. Wel grappig dat die ene helft hoopte dat we hun carnivore kameraden zouden kunnen overtuigen. Of dit is gelukt weten we niet.
6-8 juni – Berlijn
Op zondag 7 juni vond bij de Brandenburgertor het jaarlijkse milieufestival plaats. Vanwege het slechtere weer werden de 100.000 bezoekers van vorig jaar niet geëvenaard. Desondanks hadden we veel publiek voor het straattheater. (link naar filmpje hiervan) Dit maakte het spelen ook veel leuker en makkelijker. Ook de flyers vonden gretig aftrek. Enkel preken voor eigen parochie was het niet. Naast de wat kleinere milieuclubs en kleine boeren met een eigen kraampje, waren er ook veel a-politieke natuurbeschermingsorganisaties, grote uitstallingen met 'milieuvriendelijke auto's' en dure racefietsen en veel kramen met worst en ander vlees. Wel vreemd dat te midden van al het gebraad en gegril, Nandu geen seitan-burgers mocht verkopen; omdat er geen vaste wateraansluiting bij de kraam was en dit niet hygiënisch zou zijn. Dit betekende wel dat wij ons er de volgende twee dagen aan te goed konden doen. De informatiebijeenkomst op de 8ste trok een relatief jong publiek, waaronder een aantal bekenden en een regiment actie-clowns dat net terug kwam van een actie tegen de uitzetting van 100 Vietnamezen (ondanks dat het niet is gelukt de deportatie daadwerkelijk te verhinderen, was het toch een goede actie die aandacht vroeg voor het schrijnende asielbeleid van Duitsland en de EU.).
9-10 – Haßleben /Templin
De megastallen bij Haßleben hebben al een lange geschiedenis. Als in de jaren '70 zette de DDR in op grootschalige vleesindustrie. Al rond 1980 zijn bij Haßleben gigantische stallencomplexen en mest-bassins gebouwd. Het was de bedoeling dat er 170.000 varkens zouden komen te staan. Vanwege de val van het communistische regime is dat aantal nooit gehaald. Een verschil met nu was wel dat in de DDR-tijd vrijwel al het voer regionaal werd verbouwd, ook de eiwitten. Een paar jaar geleden is het complex voor een habbekrats gekocht door de Nederlandse varkenshouder Harry van Gennip. In eerste instantie had hij plannen voor 85.000 varkens. Vanwege het verzet en de vele procedures heeft hij dit aantal verlaagd tot 67.000, waarbij moet worden aangetekend dat het aantal fokzeugen, en dus het aantal biggen wel gelijk is gebleven. De biggen worden enkel wat eerder afgevoerd naar andere mesterijen. Een klein deel van de stallen is al in gebruik.
Het theater vond deze keer plaats op een pleintje bij de kerk. Net als de rest van de eerste week stond er veel wind wat het spelen wat lastig maakte; het was wat moeilijk ons verstaanbaar te maken en informatiefolders woeien alle kanten uit. Hetzelfde gold voor het smeergeld voor de quizmaster, om te zorgen dat het rad van de vrije markt na een soepele draai op de vakjes van de juiste spelers tot stilstand kwam. Het was hier vooral een groepje oude vrouwen die niets moest hebben van onze kritiek op de megastallen. Mogelijk gaat het hier om DDR-nostalgie of wantrouwen tegen betweters van buitenaf, want een argument heb ik hen niet horen geven.
Pro-schwein Een groep bij Haßleben die wel argumenten voor de ingebruikname van de oude megastallen geeft is de groep Pro-schwein. Zij zijn blij met de directe en indirecte banen die van Gennip zegt te creeren en een van hen werkt nu al voor hem. Hun aanwezigheid leverde echter geen geschreeuw of gekift op, maar een respectvolle discussie. De pro-schweiners waren ook geroerd door de boodschappen uit Paraguay. “Natuurlijk moet het veevoer niet zo worden geproduceerd!” Alleen zien ze het niet als de verantwoordelijkheid van de Europese varkenshouder om hier iets aan te doen. Toen gezegd werd dat het huidige volume van de vleesproductie alleen mogelijk is door een import die ten koste gaat van lokale voedselproductie en natuur, hadden ze geen antwoord meer. Alle andere aanwezigen in de zaal waren wel uitgesproken tegen de plannen van van Gennip. Van Gennip heeft aandacht voor zijn PR en sponsort de lokale voetbalclub en de peuterschool. Ook Pro-schwein krijgt geld van hem voor hun materialen en andere onkosten.
Aardappels voor de actiescene Bij Templin overnachtten we bij Lokomotive Karlshof. Dit is een groep die experimenteert met niet-commerciële landbouw. Maar het is wel een serieus experiment: vorig jaar hebben ze onder andere 14.000 kilo aardappels gedoneerd aan mensen uit de linkse scene in Berlijn. Ze willen geen geld voor hun producten. Maar dit betekent niet dat ze niets terug willen. Iedereen die hen wil steunen kan naar draagkracht komen helpen of geld overmaken. In totaal beheert te groep ongeveer 40 hectare, vier kleine arbeidershuisjes en een aantal grote stallen en schuren. Deze zomer gaan ze met de hulp van veel vrienden de oude hoeve opknappen en geschikt maken voor bewoning. Hierbij worden ze ook geholpen door een grote groep Wandelgezellen, ambachtelijke timmerlieden die als stage rondreizen en zich vaker inzetten voor alternatieve projecten. Zie ook de website van Lokomotive Karlshof.
11-12 juni – Immenrode / Nordhausen
In Nordhausen heeft de Nederlander van Asten al een bedrijf waar zo'n 60.000 mestvarkens staan (150.000 per jaar). Vlakbij het dorpje Immenrode, wat hier zo'n 20 kilometer vandaan ligt wil hij nu nog een bedrijf voor 20.000 varkens (??) bouwen. Los van alle andere redenen om tegen deze stal te zijn, is de ligging hier nog eens extra ongelukkig; het gaat om een kleine hoogvlakte in een karstgebied. Het water, en dus ook de schadelijke stoffen uit de mest komen relatief snel beneden in het dal weer uit de bodem. Dit vermest het water van het riviertje en de natuurgebieden er omheen. We werden vriendelijk ontvangen door een delegatie met daarin maar liefst één burgemeester en twee voormalige burgemeesters in haar midden (nu heeft elk gehucht een vrijwillige burgemeester, dus zo gek is dat nu ook weer niet.) De huidige burgemeester had een huisje voor ons geconfisqueerd in een mooi gelegen bungalowpark waarin verder vooral schoolkinderen rondrenden. De manifestatie in Nordhausen was niet zo'n succes. De discussie rond het grote bedrijf van van Asten lijkt een gepasseerd station terwijl Immenrode voor de mensen in Nordhausen te ver weg ligt. In het algemeen lijken de mensen op straat er tamelijk ongeïnteresseerd. De informatieavond in het gemeenschapshuis van Immenrode was goed bezocht en interessant. Bij aanvang van de avond hebben we het straattheaterstuk nog eens opgevoerd, ditmaal had de burgemeester de rol van omwonende en dit deed ze met veel verve. Varkenshouder van Asten is ook nog steeds actief in Nederland. Om deze reden was men extra geïnteresseerd in onze verhalen over de streken van van Asten en andere varkenshouders in Nederland. Daarnaast was gevraagd om wat meer te vertellen over de relatie tussen de dierproductie en klimaatverandering. De productie van vlees en melkproductie is wereldwijd verantwoordelijk voor 18 procent van de broeikasgassen (co2-equivalenten). Dit is meer dan al het verkeer en vervoer samen (14%). Vooral het omzetten van bos en moeras in landbouwgrond en het gescheet, gepies en geboer door de beesten zijn hiervoor verantwoordelijk. Alles bij elkaar wat het een lange zit, maar niemand die daarover klaagde.
13 juni - Kooperativa Haina
Op zaterdag hadden we vrij, in die zin dat we geen afspraak hadden met een burgerinitiatief. Wel was er in de regio een zomerfeest op een coöperatieve woongemeenschap. Hier hebben we onze tentoonstelling, inclusief de kijkdoos-cinema opgezet en verder hebben we ons vooral vermaakt. Het was een inspirerende plek in een groen dalletje zonder een enkel ander huis. Al in 1993 had een groep van piraten-radio uit Erfurt hier een oude watermolen met een paar hectare grond gekocht. In de DDR-tijd was het een klein vakantie-oord. Ze hebben een moestuin, wat wroetende varkens en een kudde geiten. De geitenkaas wordt aan huis verkocht. Website Kooperativa Haina.
14-15 Juni - Alkersleben/Arnstadt
Bij Alkersleben werden we erg hartelijk ontvangen door een grote afvaardiging van het Burgerinitiatief. De Nederlander Poels is hier al begonnen aan de bouw van een stal voor 22.510 varkens. De lokale bevolking heeft de strijd echter nog niet opgegeven. Naast het gebruikelijk theater en een infoavond hadden ze een heel programma voor ons geregeld.
Schloß Tonndorf Op een heuvel naast een het dorpje Tonndorf heeft een groep van ruim 30 volwassenen en een flink aantal kinderen drie jaar geleden een oud kasteel gekocht. Een deel van de woongemeenschap werkt buitenshuis, maar er zijn er ook die zich bezighouden met een grote boomgaard, het houden van bijen een moestuin en het houden van een bijna uitgestorven schapenras. Ook is men actief tegen gentechnologie en de grootschalige landbouw in de regio. Op het moment is het voor nieuwe kleinschalige boeren bijna onmogelijk om land te kopen. Daar willen ze verandering in brengen. Meer op de website van Schloß Tonndorf.
Bachfans tegen varkensstallen Op een kilometer van de te bouwen stal staat het kerkje waar de componist Johan Sebastian Bach is getrouwd. Een actieve groep vrijwilligers heeft het vervallen gebouw weer helemaal opgebouwd. Hier worden nu weer vele concerten gegeven en het trekt toeristen vanuit de gehele wereld. Ook heeft dit gezamenlijke project vele mensen in de regio bij elkaar gebracht en de gemeenschapszin vergroot. Men kan zich er echter niet voorstellen dat er nog mensen komen trouwen of naar muziek luisteren als het er, bij een verkeerde wind, naar varkensmest stinkt.
Op straat in Arnstadt was bijna iedereen op de hoogte van de plannen van Poels. We kregen veel positieve reacties en vrijwel niemand was voor een grote varkensstal in de regio. 's Avonds zat het zaaltje in het hotel-restaurant de 'Gouden Hoen' propvol met een geïnteresseerd publiek. De discussie ging vooral over de mestproblemen. De bodem in de regio is niet geschikt voor veel mest en de landelijke regelgeving voor de maximale kilogrammen per hectare slaat daarom nergens op. Daarnaast was er veel frustratie en boosheid over de passiviteit van het grootste deel van de bevolking. As iedereen er tegen is, hoe is het dan mogelijk dat die stal er toch komt? Er zat een strijdbare groep die vond dat de bouw alsnog met alle mogelijk middelen actief verhinderd moest worden. Dit waren merendeel mensen van boven de 50. De jongeren uit het dorp ontbraken op de avond.
19-20 juni - Grubbenvorst/Horst
Vrijdagavond 19 juni begonnen we met de informatieavond in het dorpje Grubbenvorst. In tegenstelling tot de meeste andere locaties is ook de gemeente voor de varkens- en kippenbedrijven.
Wat ook opvallend is, is dat in Grubbenvorst iedereen tegen de komt van de bedrijven is, terwijl er in Horst veel minder tegenstand is. Dit komt niet doordat Horst verder van de locatie ligt. Het heeft er waarschijnlijk meer mee te maken dat er in Grubbenvorst van het begin af aan actieve bewoners langs de deuren zijn geweest om iedereen te waarschuwen en te mobiliseren, terwijl de Horstenaren het nieuws in eerste instantie vooral vooruit uit de enige regionale krant moesten volgen.
Nieuws Gemengd Bedrijf (NGB), experiment. Veel internationale aandacht. Maar is het niet extra gevaarlijk om zoveel varkens en kippen bij elkaar te zetten? Daarnaast komt er in het gebied nog veel meer industrie en een nieuw kassengebied.
24-25 juni - Maarheeze / Chijnsgoed
Als voorlopig laatste stop van de tour deed A SEED op 24 en 25 juni Maarheeze aan. De eerste avond hadden we een kennismakingsgesprek met een deel van de trekkende krachten van de actiegroep Chijnsgoed in Gevaar.
Op de 25ste werd het straattheater enige malen uitgevoerd bij de supermarkten Super en Lidl. Ook de fototentoonstelling werd hier op straat uitgestald. 's Avonds vond er in de Smeltkroes een informatie- en discussiebijeenkomst over de gevolgen van de vleesindustrie. Het algemene verhaal werd gekoppeld aan de plannen voor mega-varkensstallen in het landbouwontwikkelingsgebied (LOG) Chijnsgoed bij Sterksel.
In tegenstelling tot de andere locaties van de tour is dit onderdeel van het 'varkensfokkers-homeland' Noord-Brabant. Op de zanderige gronden van Brabant heeft de varkenshouderij zich in de 20ste eeuw ontwikkeld tot de vermaledijde intensieve veehouderij. Aangezien varkensboeren niet alleen varkens fokten, maar ook veel kinderen kregen, die op hun beurt vaak allemaal weer varkenshouder wilden worden, werd de landbouw steeds intensiever en minder grondgebonden. Dit was desastreus voor kwaliteit van het water, de lucht en de grond in deze gebieden. De laatste decennia vertrokken steeds meer Brabantse varkenshouders naar andere gebieden, eerst naar andere delen van Nederland en sinds de negentiger jaren ook naar het buitenland.
Deze uitstroom betekende niet dat de problemen in Brabant minder werden. Ook hier gaat de schaalvergroting nog steeds door. Met het beleid van de landbouwontwikkelingsgebieden (LOG) worden bedrijven die in de buurt van natuurgebieden verplaatst naar aangewezen gebieden waar de sector door zou mogen groeien. Dit klinkt misschien mooi, maar de bewoners van de LOGs zijn hier niet blij mee. Bovendien grijpen de varkenshouders de 'gedwongen' verhuizing aan om een vergunning voor een fikse bedrijfsuitbreiding te verkrijgen. Dit probleem speelt ook bij Chijnsgoed. Van Asten en van Gennip, ook berucht in Oost-Duitsland, willen naast elkaar twee bedrijven bouwen. Marco van Asten zou het bewind gaan voeren over beide bedrijven en in de praktijk dus een bedrijf krijgen dat groter is dan het in Nederland geldende maximum.
Een bijkomend probleem in Brabant is dat er relatief veel varkenshoudens wonen en dat bijna iedereen op de een of andere manier wel een link heeft met zo'n familie. Dit maakt het verzet tegen de uitbreidingen lastiger en persoonlijker. Gelukkig komt er ook in Brabant beweging in de zaak en wordt geprobeerd via een burgerinitiatief (referendum) geprobeerd de bouw van nieuwe megastallen te stoppen. Dat ook in Maarheeze nog niet iedereen de hoop had opgegeven bleek wel tijdens de informatie- en discussiebijeenkomst in de lokale bibliotheek.